Kos (gr. Κώς, tur. İstanköy)
– wyspa w Grecji w archipelagu Sporadów Południowych (Dodekanez) na
Morzu Egejskim u wybrzeża Turcji. Wyspa zawiera zarówno uprawne niziny
jak i nie nadające się do uprawy wyżyny.
- Rozmiary: 40 km x 8 km
- Powierzchnia: ok. 290 km²
- Długość linii brzegowej: 112 km
- Ludność: 26 000
- Najwyższy szczyt: Dikeos - 843 m n.p.m.
97% mieszkańców wyznaje prawosławie, katolicy (0,4%) Kos słynie z
długich piaszczystych plaż (szczególnie na północy wyspy - okolice
Tingaki) oraz odizolowanych wiosek. Głównym źródłem dochodu jest
turystyka. Ludność wyspy zajmuje się także uprawą winorośli, migdałów,
fig, oliwek, warzyw (pomidorów i sałaty) oraz pszenicy i kukurydzy.
Największe miasto wyspy nazywa się Kos i jest lokalnym centrum
turystycznym i kulturalnym, z dużą liczbą hoteli i restauracji oraz
mniejszą liczbą nocnych klubów.Wyspa podzielona jest na trzy gminy.
Największą i najstarszą jest Gmina Kos, następnie Gmina Heraklides
oraz Gmina Dikeos. Główny port wyspy to Mandraki leżący w stolicy
Kosu mieście Kos. Przy wejściu do portu znajduje się XIV-wieczna
twierdza wzniesiona w 1315 przez Joannitów. Niedaleko miasta Kos
znajduje się międzynarodowe lotnisko o tej samej nazwie.
Na Kos znajdował się ośrodek kultu Asklepiosa i uważany za ojca
medycyny Hipokrates urodził się na tej wyspie ok. 460 r. p.n.e.
Hipokrates otworzył na wyspie najsłynniejszą szkołę medyczną. Po
jego śmierci,w mieście Aslepiejon, jego uczniowie wybudowali szpital,
przez wielu naukowców uznawany za pierwszy na świecie. W samym centrum
miasta Kos rośnie platan zwany "Drzewem Hipokratesa", pod którym
– według tradycji – Hipokrates nauczał. W mieście znajduje się
także Międzynarodowy Instytut oraz Muzeum Hipokratesa.
Inne istotne obiekty historyczne: Świątynia Afrodyty, Świątynia
Herkulesa, Meczet Hassan Paszy, Casa Romana, Świątynia Dionizosa,
Odeon, Asklepiejon
Wyspa została skolonizowana w II tysiącleciu p.n.e przez Achajów,
następnie w XI wieku p.n.e. przez Dorów. Dorowie zorganizowali
Federację Ateńską, która dwukrotnie oparła się najazdom Persów.
Miasto Kos zostało zbudowane w roku 366 p.n.e. Wyspa została następnie
wcielona do Imperium Rzymskiego, a następnie Cesarstwa Bizantyjskiego.
W roku 1302 wyspa została zajęta przez Wenecjan, którzy następnie
odsprzedali ją w 1314 Joannitom. Ponad dwieście lat później, 6
stycznia 1523 wyspa przeszła w ręce Turcji. Panowanie Turcji trwało
400 lat, do roku 1912, kiedy to Kos przeszła we władanie Włochów. W
czasie drugiej wojny światowej wyspa została zajęta przez Niemcy,
następnie od roku 1945 była protektoratem Wielkiej Brytanii. W 1947
roku wyspa Kos została oddana Grecji.
Najważniejszym portem a zarazem skupiskiem ludności na wyspie jest
miasto Kos. Ze swoimi białymi budowlami stanowi również centrum
kulturalne. Przypuszcza się, iż na wyspie urodził się Hipokrates. W
centrum miasta pokazywane jest tzw. Drzewo Hipokratesa. W mieście
znajduje się również muzeum detykowane temu starożytenmu lekarzowi.
Opodal muzeum znajduje się Asklepiejon, gdzie Herodicus miał uczyć
Hipokratesa tajników medycyny.